Psychose

Heb je soms het idee dat je het allemaal niet meer op een rijtje hebt? Heb je het idee dat onbekenden achter je rug over je praten of je opzettelijk willen tegenwerken? Hoor je iemand tegen je praten terwijl er niemand bij je in de buurt is? Maakt dit je allemaal angstig? Kan je je niet meer concentreren? Of misschien vind je dat het prima gaat maar maken anderen zich zorgen. Vinden zij dat je in de war, erg angstig of misschien wel agressief bent?

Wat is een psychose?

Als jongeren psychotisch zijn dan hebben ze dat zelf vaak niet door, maar vrienden, ouders, broers of zussen zijn bezorgd. Dit komt doordat mensen met een psychose de wereld om hun heen vermengen met hun eigen fantasiewereld. Daardoor kunnen zij last hebben van een aantal dingen:

  • Bijvoorbeeld het gevoel hebben dat zij achtervolgd worden of bijzondere boodschappen ontvangen via bijvoorbeeld de televisie. Dit wordt een waan genoemd, iemand die alleen zijn/ haar eigen gedachten gelooft ook al denken alle andere mensen er anders over.
  • Bijvoorbeeld een stem of meerdere stemmen horen terwijl zij alleen zijn en er niemand op hoorafstand is. Dit wordt een hallucinatie genoemd: dingen horen, ruiken, proeven, voelen, zien die andere mensen niet ervaren.
  • Niet meer kunnen concentreren op schoolwerk terwijl dat eerst geen probleem was. Je gedachten niet meer op een rijtje hebben, waardoor je verhaal heel warrig wordt en andere mensen je niet goed kunnen volgen. Dit worden denkproblemen genoemd.
  • Een leeg gevoel hebben, somber zijn en soms zeggen mensen dat je een matte indruk maakt.

Toch betekent het niet dat je een psychose hebt als je last hebt van een van de bovenstaande dingen. Er zijn jongeren die een stem horen zonder dat zij hier last van hebben of angstig van worden. Zij hebben dan wel een hallucinatie maar zijn niet psychotisch. Jonge kinderen zien bijvoorbeeld 's nachts wel eens schimmen en monsters onder het bed of schaduwen van mensen op de slaapkamermuur, maar dit zijn geen hallucinaties.

Het is dus best ingewikkeld om te weten of je een psychose hebt. Eigenlijk kan alleen de dokter, zoals de psychiater, dit aan je vertellen. Maar ja, daarvoor moet je wel eerst hulp zoeken. Het is belangrijk dat je iemand in vertrouwen neemt, dat is vaak voor jezelf ook prettig want een geheim hebben is best een last.

Hoe ontstaat een psychose?

Psychose is een soort 'netwerk' stoornis van de hersenen. Verschillende hersendelen geven verkeerde boodschappen aan elkaar. Hierdoor vermengt iemand de werkelijkheid met fantasie zonder dat hij/ zij het zelf door heeft. Je kunt dan niet bestaande dingen gaan horen, voelen, proeven, ruiken en zien. En je gaat overal betekenissen achter zoeken. Een onbekende op straat kijkt niet gewoon toevallig jouw kant op, maar doet dat om je in de gaten te houden. Wat er precies mis is in de hersenen is ingewikkeld om uit te leggen en veel hierover is nog niet bekend. Wel weten we dat drugs (ook cannabis) ervoor kunnen zorgen dat je psychotisch wordt! En we weten dat psychosen soms in families voorkomen. Misschien heb je een ouder of broer of zus die wel eens psychotisch is geweest? Mocht dit zo zijn dan wil dit niet zeggen dat jij ook zeker een keer een psychose zult krijgen. De meeste kinderen met een ouder, broer of zus die psychotisch is geweest krijgen nooit een psychose! Er zijn allerlei ziekten die een psychose kunnen veroorzaken. Iemand met autisme, een depressie, schizofrenie of jongeren die drugs gebruiken kunnen een psychose krijgen. Soms kan een psychose ook door koorts of epilepsie ontstaan. En zo zijn er nog vele andere oorzaken, de dokter kan er meer over vertellen.

Hoe vaak komt het voor?

Elk jaar maken in Nederland ruim 6400 mensen een eerste psychose mee, met een piek rond jongeren en jong volwassenen. Meer dan 1% van de algehele bevolking heeft wel eens een psychose gehad.

Wil je meer weten over de behandeling van een psychose?

Deel deze pagina via: