Home   ›   Verslaving

Verslaving

Betrouwbare kennis over verslaving in combinatie met een psychisch probleem, speciaal geschreven voor jongeren. Wat is een verslaving? Hoe weet je of je het hebt? Welke behandelingen zijn er?

 

Een paar biertjes of een pilletje als je uitgaat. Of op z’n tijd een joint. Dat vind je misschien wel gezellig en ontspannend af en toe. Maar wat als je niet meer zonder kan, omdat dingen waar je mee zit erdoor verdwijnen? En wat als je vrienden en ouders opmerken dat je wel heel vaak een biertje neemt, of een sigaret of drugs nodig hebt? Dan kan het zijn dat je een verslaving hebt. Dan heb je dat middel, zoals een glas alcohol of een joint, nodig om je goed te voelen. Misschien komt dat doordat je ook een ander (psychisch) probleem hebt. Verslaving en psychische klachten gaan vaak samen.
Jongere school

De teksten zijn opgesteld in samenwerking met experts en ervaringsdeskundigen. Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie houdt deze informatie up-to-date.

Wat is een verslaving?

Veel jongeren drinken wel eens een glas alcohol, of blowen wel eens. Maar als dit heel regelmatig voorkomt en je heel veel gebruikt, kan dit leiden tot een verslaving. Dan vind je het heel moeilijk om bijvoorbeeld geen alcohol te drinken, en dan lukt het ook niet om het te laten staan. Er zijn verschillende middelen die verslavend kunnen zijn, bijvoorbeeld: tabak, alcohol, cannabis, XTC, speed/amfetamine, cocaïne, GHB, heroïne, LSD, maar ook bepaalde medicijnen. Ook gamen kan verslavend werken. Het kan zijn dat je verslaving samenhangt met andere problemen die je hebt: bijvoorbeeld een depressie, autisme, ADHD of een eetstoornis. Zo kan het zijn dat je helemaal niet lekker in je vel zit, of ruzie hebt met je ouders en je beter voelt als je veel alcohol drinkt of drugs gebruikt. Of andersom: dat je door veel te blowen juist een psychose krijgt.

Waar kun je last van hebben bij een verslaving?

  • Wennen aan het middel, zodat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken
  • Voortdurend het middel gebruiken, ook al veroorzaakt het problemen in je omgeving en voor jezelf
  • Je niet lekker voelen als je het middel niet neemt: ontwenningsverschijnselen
  • Het moeilijk vinden om het middel niet te nemen
  • Je best doen om het middel te krijgen
  • Liegen tegen andere mensen over hoe vaak je het middel gebruikt
  • Problemen met geld, politie, omgang met verkeerde mensen
  • Het gaat minder goed op school, werk of thuis
  • Door gebruik van het middel in problematische en gevaarlijke situaties komen

Hoe ontstaat een verslaving?

Een verslaving kan ontstaan doordat je problemen hebt. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat jongeren die psychische klachten hebben (zoals een depressie, ADHD of angst) meer kans hebben om een verslaving te krijgen. Die klachten kunnen ervoor zorgen dat je middelen als drank of drugs gaat gebruiken om je beter te voelen.

Of misschien heb je moeite om aansluiting te vinden bij je leeftijdsgenoten, en daarom doe je mee als ze roken, drinken of gebruiken. Als je dit steeds vaker gaat doen, kan dit leiden tot een verslaving. Als een verslaving in de familie voorkomt, heb je zelf meer kans om het te krijgen.

Hoe vaak komt het voor?

Van de Nederlandse jongeren is 14,4% verslaafd aan middelen. En 3,8 % heeft een verslaving én een psychisch probleem.

Gaat het over?

Een verslaving kan met een goede behandeling overgaan. Er is een verschil tussen lichamelijke en emotionele verslaving. Wanneer je lichamelijk verslaafd bent kan het zijn dat je bijvoorbeeld gaat zweten of slecht slaapt wanneer je stopt met alcohol drinken. Een voorbeeld van emotionele verslaving is dat je je niet meer prettig kunt voelen zonder alcohol. Dit heeft invloed op je stemming.

De lichamelijke verslaving gaat vaak als eerste over, maar de emotionele verslaving is het moeilijkste om mee om te gaan. Het kan zijn dat je altijd je best moet blijven doen om een middel niet te nemen. Dat is vaker zo als je ook een psychisch probleem hebt.

Het kan bijvoorbeeld moeilijk zijn om niet meer te gebruiken met je vrienden als je net van je verslaving af bent. Je moet zelf de wilskracht hebben om helemaal niks meer te gebruiken. Maar je hoeft het niet alleen te doen. Vraag hulp aan je psycholoog, psychiater of bij een speciaal behandelcentrum of een kliniek.

Hoe weet je of je een verslaving hebt?

Misschien heb je zelf al het idee dat je niet meer zonder een bepaald middel kan. Het kan zijn dat je al hebt geprobeerd te stoppen, maar dat het niet is gelukt. Het kan ook zijn dat je ouders of vrienden merken dat er iets aan de hand is. Vaak zal je eerst naar je huisarts of het wijkteam gaan, om uit te leggen wat er aan de hand is. Deze mensen zullen je als het nodig is doorsturen naar een psycholoog en/of psychiater. Die kan kijken of er sprake is van een verslaving en of die iets te maken heeft met een psychisch probleem. Als je al voor iets anders bij een psychiater komt, vertel hem of haar dan over je verslaving. Door gesprekken, vragenlijstjes en testjes onderzoeken hulpverleners waar je klachten vandaan komen en hoe je daarbij geholpen kan worden. Je hoeft het niet alleen te doen!

Terug naar boven

Behandeling

Mensen die een verslaving hebben denken vaak zelf dat ze er zo mee kunnen stoppen. Soms lukt dit, maar vaak is er echt behandeling nodig. Dat moet zoveel mogelijk in jouw eigen omgeving gebeuren. Want na de behandeling moet je ook weer in die omgeving verder, zonder de verslaving. Behandeling kan op verschillende manieren.

Psycho-educatie

Je leert wat je problemen precies zijn en hoe ze zijn ontstaan. Zo kan je er beter mee om gaan en krijg je meer zelfvertrouwen.

Gedragstherapie

Zelf kan je door middel van gedragstherapie leren omgaan met een verslaving. Dat betekent dat je leert wat je het beste kan doen in verschillende situaties. Deze therapie gebeurt vaak in een groep.

Familietherapie

Het is belangrijk dat je ouders weten wat er met je aan de hand is en hoe ze daarmee om kunnen gaan. Je ouders leren bijvoorbeeld hoe ze jou bij sommige dingen kunnen helpen. Je leert met je hele gezin om oplossingen te verzinnen voor jouw problemen.

Oudertraining

Meestal leren vooral je ouders wat ze kunnen doen om ervoor te zorgen dat jij je beter voelt. Ze leren dan alleen of in een groep met andere ouders hoe ze jou kunnen helpen. Ze kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat alles op een dag op een vaste manier en tijd gaat zodat jij goed kan opletten bij wat je doet en niet aan andere dingen denkt.

Terug naar boven

Video’s over verslaving

Opname in een jongerenkliniek

Direct hulp nodig?